Dziennik Ustaw Dz.U.1946.60.329 Akt utracił moc Wersja od: 1 października 1950 r. Rozdział 1 - Przepisy ogólne. - Przepisy wprowadzające prawo spadkowe
Jakie zmiany w prawie spadkowym i ich konsekwencje Paweł Sikora. 25 maja 2023, 10:49 Ten tekst przeczytasz w 2 minuty. shutterstock
Zmiany w prawie spadkowym. Nie wszyscy będą dziedziczyć. 20 grudnia 2022, 18:10. Rząd przyjął projekt nowelizacji Kodeksu cywilnego, który wprowadzi duże zmiany do prawa spadkowego. Chodzi o lepsze zabezpieczenie sytuacji prawnej spadkobierców, w szczególności osób małoletnich i całkowicie ubezwłasnowolnionych, ale nie tylko.
W Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego toczą się obecnie prace nad reformą prawa spadkowego. Ostatnia większa nowelizacja dotycząca
. Zmiany w prawie spadkowym w Polsce Szykują się zmiany w polskim prawie spadkowym. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nowelizacją odpowiedniej ustawy. Nowe przepisy mogą zacząć obowiązywać jeszcze w 2022 roku. Sprawdźcie, jak będzie wyglądała kwestia dziedziczenia. Zmiany w prawie spadkowym przygotowywane są przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Projekt nowelizacji jest na etapie opiniowania, a jeśli przejdzie całą ścieżkę legislacyjną, nowe przepisy określające zasady dziedziczenia mogą zacząć obowiązywać jeszcze w 2022 roku. Zmiany mają dotyczyć przede wszystkim spadkobierców ustawowych, czyli osób którym prawo do dziedziczenia przypada w wówczas, gdy spadkodawca nie określił podziału swojego majątku w testamencie. Jakie zmiany zostały przewidziane w projekcie nowelizacji prawa spadkowego? Kto nie będzie mógł dziedziczyć po zmarłej osobie? Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w dalszej części naszego artykułu. Dramat matki - Zostawiła córeczkę na wojnie, żeby ratować życie drugiej Zmiany w kwestii spadkobierców ustawowych - co przewiduje nowelizacja? W przypadku podziału majątku podstawowe znaczenie ma testament stanowiący ostatnią wolę osoby zmarłej. Jeśli taki dokument nie został sporządzony, lub osoby w nim wymienione nie mogą bądź nie chcą dziedziczyć, zaczynają obowiązywać przepisy, na podstawie których dziedziczą spadkobiercy ustawowi. Obecna ustawa wyróżnia kilka grup spadkobierców ustawowych: Dzieci i małżonek spadkodawcy - w miarę możliwości dziedziczą równe części, lecz małżonek nie może dostać spadku mniejszego, niż 1/4 całości spadku. Małżonek i rodzice spadkodawcy - równy podział w przypadku nieposiadania dzieci przez spadkodawcę. Jeśli zaś rodzice spadkodawcy nie żyją, spadek przypada rodzeństwu lub zastępnym rodzeństwa. Jeśli spadkodawca nie posiadał rodzeństwa, całość spadku przypada małżonkowi. Dziadkowie - jeśli spadkodawca nie był w związku małżeńskim, nie miał dzieci, rodzeństwa ani rodziców, spadek przypada jego dziadkom. Jeśli nie żyją, spadek przypada ich dzieciom lub młodszym pokoleniom. Pasierbowie - jeśli małżonek spadkodawcy ma dzieci z poprzedniego związku, a spadku nie można przekazać osobom wymienionym powyżej, spadek przypada pasierbom. Jeśli spadku nie można przekazać żadnej z wyżej wymienionych grup, spadek przypada gminie lub skarbowi państwa. W praktyce do spadku mogą więc zostać powołani nawet bardzo dalecy krewni osoby zmarłej. Najczęściej dzieje się tak wówczas, gdy na spadku spoczywa dług i został odrzucony przez bliższych krewnych. Projekt nowelizacji ma zmniejszyć krąg spadkobiorców ustawowych. Ograniczenie obowiązywałoby trzeci z wymienionych przypadków, czyli dziadków, ich dzieci i dalsze pokolenia. Krąg spadkobierców ograniczony zostałby do wujów, ciotek, stryjów, stryjenek i ich dzieci. Zmiany mają więc przede wszystkim ułatwić pracę sądom i skrócić całą procedurę. Inne zmiany przewidziane w projekcie nowelizacji Nowelizowane przepisy określają też zasady uznawania kogoś za osobę niegodną dziedziczenia. Obecnie ma to zastosowanie w przypadku gdy: Osoba świadomie popełniła ciężkie przestępstwo przeciwko spadkodawcy, Podstępem lub groźbą skłoniła spadkodawcę do sporządzenia/zmiany/odwołania testamentu lub przeszkadzała spadkodawcy w wykonaniu którejś z tych czynności, Specjalnie zniszczyła, ukryła, podrobiła lub przerobiła testament, bądź skorzystała z testamentu podrobionego/przerobionego przez inną osobę. W nowelizowanej ustawie miałby zostać dodany zapis o: osobach uporczywie niewykonujących obowiązku alimentacyjnego wobec spadkodawcy lub uporczywie uchylającej się od sprawowania opieki nad spadkodawcą. Źródło:
„…kochanemu wnuczkowi zaś zapisuję w spadku mój zabytkowy zegar”. Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że takie postanowienie testamentowe jest w obecnym stanie prawnym w zasadzie nieskuteczne. Aktualnie spisujący testament nie może zdecydować o tym, co z pozostawionego majątku może odziedziczyć konkretna osoba. Nie ma on również wpływu na sposób podziału majątku pomiędzy kilku spadkobierców. W Sejmie trwają prace nad zmianą kodeksu cywilnego. Nowe przepisy mają umożliwić decydowanie o tym, kto i dokładnie w jakim zakresie będzie dziedziczył majątek spadkodawcy po jego śmierci. Dzisiaj spadek nie od razu Podobne zdania, jak to w tytule umieszczane są wielokrotnie w testamentach spisywanych przez przezornych spadkodawców, którzy chcieliby mieć pewność, że ten czy inny składnik majątku po ich śmierci przejdzie w ręce konkretnej osoby (np. córki czy wnuka). Niestety zgodnie z obowiązującym dziś prawem (art. 968 § 1 osobę, na rzecz której w testamencie przeznaczono konkretną rzecz, uznawać należy za tzw. zapisobiercę. To osoba, której przysługuje jedynie roszczenie do prawowitych spadkobierców o wykonanie zapisu. Wnuk nie stanie się zatem właścicielem zabytkowego zegara od razu po śmierci babci. Będzie przysługiwało mu jedynie roszczenie o jego wydanie. Jeśli spadkobiercy odmówią spełnieniu ostatniej woli babci, swojego roszczenia wnuczek będzie mógł dochodzić w sądzie. Kiedy powołanie do całego spadku. Tylko w sytuacji, gdy przedmiot tzw. zapisu testamentowego swoją wartością będzie wyczerpywał prawie cały spadek, osobę, na rzecz której taki zapis został dokonany, art. 961 nakazuje traktować jako spadkobiercę powołanego do całego spadku. Jeśli zatem np. nasza babcia posiada jedynie mieszkanie, które w testamencie zapisze jednemu z wnuków, to po jej śmierci spadkobiercą całego jej majątku będzie ten wnuk. Odziedziczy on nie tylko mieszkanie, ale także drobne rzeczy ruchome znajdujące się w tym mieszkaniu, np.: telewizor, pralkę, zastawę stołową itp., a nawet drobne kwoty zgromadzone na rachunku. Co więcej, w sytuacji, w której osoba spisująca spadek (czyli testator) zapisze np. jednemu spadkobiercy ziemię, a drugiemu mieszkanie, zgodnie z literą obowiązującego dziś prawa spadkobiercy ci nabędą wspólnie cały spadek. Ich udział w odziedziczonym majątku określony będzie w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku za pomocą ułamka odpowiadającego stosunkowi wartości przeznaczonych im przedmiotów (wynika to z w/w art. 961 Jeśli ci spadkobiercy będą chcieli uczynić zadość życzeniu spadkodawcy czeka ich jednak żmudna droga. Najpierw niezbędne będzie urzędowe stwierdzenie nabycia spadku, a następnie przeprowadzenie tzw. działu spadku. Wtedy konkretnie określone zostanie, które przedmioty przypadną na własność jednemu, a które drugiemu spadkobiercy. I tylko od dobrej woli ich obu zależeć będzie, czy zostanie uszanowana prośba zmarłego, aby konkretne rzeczy przekazane zostały wskazanym osobom. Prawo uzna wolę spadkodawcy – zapis windykacyjny Rozbieżność między wolą spadkodawcy, a losem jego majątku po śmierci jest niezrozumiała dla osób, które chcą podzielić swój majątek na spadkobierców w sposób, który im najbardziej odpowiada. Obecnie w parlamencie trwają prace nad ustawą zmieniającą kodeks cywilny. Jeszcze w tym roku bowiem powinna zostać wprowadzona do prawa spadkowego instytucja tzw. zapisu windykacyjnego, dzięki któremu w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego (tylko w takim!) będzie można postanowić, że dana osoba nabywa określony przedmiot już z chwilą otwarcia spadku, czyli z chwilą śmierci testatora. Przedmiotem takiego zapisu windykacyjnego będzie oznaczona rzecz, zbywalne prawo majątkowe, przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne. Możliwe będzie także ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności. Oznacza to, że babcia zapisująca mieszkanie w spadku wnuczkowi zadecyduje, iż do swojej śmierci będzie tam np. mieszkała korzystając z jednego pokoju. Zmieni się odpowiedzialność za odziedziczone długi Nowe przepisy wpłyną też na zmianę zasad odpowiedzialności za długi spadkowe. Do chwili tzw. działu spadku osoba, na rzecz której poczyniony został zapis windykacyjny, będzie ponosić solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe wraz ze spadkobiercami. Wzajemne rozliczenie (po spłacie długów spadkodawcy przez zapisobiercę lub spadkobiercę) nastąpi jednak proporcjonalnie do wartości składników majątkowych otrzymanych od testatora. Po dziale spadku odpowiedzialność ta nie będzie już solidarna, lecz proporcjonalna do wartości uzyskanych od spadkobiercy przysporzeń. W każdym przypadku odpowiedzialność osoby, na rzecz której zostanie dokonany zapis windykacyjny za długi spadkowe, będzie ograniczona tylko do wartości przedmiotu tego zapisu. Na ową wartość przy tym będzie wpływał stan, w jakim się ten przedmiot znajdował w chwili śmierci testatora a także obowiązujące wtedy ceny. Autor: Julia Krupa-Ignaczak, radca prawny w Kancelarii Prawnej RAVEN (Grupa KRUK)
zmiany w prawie spadkowym 2011